خواندن است . « 1 » و سيّد مرتضى رضى الله عنه در غُرر و دُرَر از ابو عبيده نقل كرده كه : مراد ، آن است كه كسى كه به قرآن از غير مستغنى نشود ، از ما نيست و بعضى شواهد بر اين معنى ، ذكر كرده و بعد از آن گفته كه : اگر مراد ، ترجيع باشد ، محنت عظيم لازم مىآيد ؛ زيرا كه مىبايد كه كسى كه ترجيع به قرآن نكند ، از آن حضرت نباشد . « 2 » و ابن اثير ، از ابن اعرابى نقل كرده كه متعارف عرب ، آن بود كه در وقت سوارى و وقتى كه در عرصه‌اى مىنشستند و در اكثرِ احوال ، به طريق « رُكْبانِى » - كه نوعى است از غنا - ، خوانندگى مىكردند و چون قرآن نازل شد ، حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله خواست كه ايشان ، عادت به قرآن به جاى خوانندگى به طريق رُكبانى كنند . « 3 » و از آنچه مذكور شد ، جواب شبهه‌هاى ديگر كه در باب اباحت غنا ، مطلقاً ، يا در خصوص قرآن به آنها مستند شوند ، ظاهر مىشود . [ ردّ احاديث جواز غنا به روش اخباريان ] و امّا جواب از استدلال بر اباحت غنا به احاديثى كه سابقاً مذكور شد ، بنا بر طريقهء جمعى كه به اخبارْ عمل مىكنند و به اقوال علما و سند احاديث ، كار ندارند ، پس مىگوييم : اگر مدّعا ، اباحت مطلق غنا باشد ، پس شكّى در آن نيست كه مخالف ضرورت دين شيعه است و اين چنين دعوىاى ، موافق احاديث و اتّفاق علما ، موجب خروج از دين و ايمان است . و اگر مراد ايشان ، اباحت نوعى از انواع غنا باشد ، سواى آنچه مذكور شد ، پس منع‌ها و وجوه ضعف دلالت احاديث سابقه بنا بر اين طريقه نيز متوجّه است و در آنچه به حَسَب متن احاديث وارد بود ، فرقى نيست و تفاوتى كه هست ، به اعتبار سند است كه اصحاب اين مسلك ، همهء اين احاديث را صحيح مىدانند . پس همه ، قول معصوم - سلام اللَّه عليهم - است . [ جمع ميان اخبار ] پس قطع نظر از وجوه سابقه كه در ضعف دلالتْ مذكور شد ، طريق جمع ميانهء اخبار [ ى ] كه به حَسَب ظاهر متعارض باشند ، از ائمّهء معصومين عليهم السلام وارد شده ، چنانچه كلينى و ابن بابويه و شيخ

--> ( 1 ) . النهاية ، ج 3 ، ص 391 . ( 2 ) . الأمالى ، سيّد مرتضى ، ص 24 . ( 3 ) . النهاية فى غريب الحديث ، ج 3 ، ص 391 .